Việc lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải tự động, liên tục đã trở thành một trong những yêu cầu bắt buộc đối với các cơ sở sản xuất công nghiệp. Hệ thống sẽ tự động thu thập, phân tích, lưu trữ và truyền dữ liệu đến cơ quan quản lý theo quy định. Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần lắp đặt trạm quan trắc khí thải tự động mà chưa biết bắt đầu từ đâu? Hãy tham khảo ngay bài viết dưới đây của Việt ECO để tìm hiểu quan trắc khí thải tự động là gì, cấu tạo, nguyên lý vận hành và các quy định pháp luật liên quan.

Quan trắc khí thải tự động giúp kiểm soát nồng độ các chất ô nhiễm trong khí thải trước khi thải ra môi trường.
Quan trắc khí thải tự động là gì?
Trước tiên, doanh nghiệp cần nắm rõ khái niệm quan trắc khí thải là gì? Theo đó, quan trắc khí thải là hoạt động đo lường, theo dõi các thống số vật lý và hóa học của dòng khí thải phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trước khi thải ra môi trường.
Trong khi đó, quan trắc khí thải tự động/liên tục (CEMS – Continuous Emission Monitoring System) chính là hệ thống các thiết bị được lắp đặt cố định tại nguồn thải như ống khói. Hệ thống này hoạt động liên tục 24/7 để đo lường, phân tích và truyền dữ liệu về cơ quan quản lý theo thời gian thực.
Khác với quan trắc định kỳ cần lấy mẫu thủ công tại các thời điểm cố định (tháng, quý, năm), quan trắc tự động lấy mẫu liên tục và cập nhật thông số theo thời gian thực. Nên doanh nghiệp có thể theo dõi và kiểm soát chất lượng không khí kịp thời, hạn chế tình trạng vượt ngưỡng phát thải.
Vì sao doanh nghiệp cần lắp đặt trạm quan trắc khí thải tự động?
Đối với các doanh nghiệp, việc lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải tự động không chỉ đáp ứng những yêu cầu về mặt pháp lý mà còn mang đến nhiều lợi ích thiết thực. Dưới đây là một số lý do khiến cho doanh nghiệp nên lắp đặt trạm quan trắc khí thải tự động:
Kiểm soát nguồn phát thải
Trạm quan trắc sẽ giúp doanh nghiệp nắm chính xác lưu lượng, nồng độ chất ô nhiễm theo thời gian thực để chủ động điều chỉnh sản xuất khi có bất thường.
Đánh giá hiệu quả xử lý chất thải
Dữ liệu được thu thập trước và sau hệ thống xử lý là căn cứ đánh giá hiệu suất lọc bụi, hấp thụ khí của hệ thống xử lý khí thải. Qua đó giúp doanh nghiệp kịp thời phát hiện sự cố để khắc phục và nhận biết khi nào cần bảo trì, nâng cấp.
Giám sát liên tục và cảnh báo sớm
Quan trắc khí thải liên tục đảm bảo hệ thống vận hành ổn định không ngắt quãng, giảm rủi ro bị xử phạt hành chính do xả thải quá quy chuẩn.
Đáp ứng yêu cầu quản lý môi trường
Dữ liệu quan trắc sẽ được truyền trực tiếp về Sở Tài nguyên và Môi trường giúp doanh nghiệp minh bạch hoạt động xả thải và đáp ứng yêu cầu về pháp lý. Đồng thời, nâng cao hình ảnh thương hiệu xanh của doanh nghiệp.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của trạm quan trắc khí thải tự động
Trạm quan trắc khí thải tự động, liên tục (CEMS) là một hệ thống bao gồm nhiều thiết bị phối hợp với nhau để đo, phân tích, lưu trữ và truyền dữ liệu khí thải. Tùy theo nguồn phát thải và yêu cầu của cơ quan quản lý mà cấu hình của hệ thống có thể thay đổi. Nhưng một hệ thống cơ bản sẽ bao gồm các thành phần chính sau đây:
- Thiết bị thu thập và xử lý mẫu: Các thiết bị này bao gồm đầu dò, đường ống dẫn mẫu gia nhiệt tránh ngưng tụ hơi nước, bộ lọc bụi thô và bộ xử lý mẫu (làm khô, làm mát) trước khi vào thiết bị phân tích.
- Thiết bị phân tích: Thiết bị phân tích giúp đo các thông số như SO2, NOx, CO, O2 và các thành phần đặc trưng khác.
- Thiết bị đo bụi: Xác định nồng độ bụi trong dòng khí thải.
- Thiết bị đo lưu lượng và các thông số phụ trợ: Theo dõi lưu lượng, nhiệt độ, áp suất, độ ẩm của dòng khí.
- Bộ thu thập và truyền dữ liệu: Tiếp nhận kết quả đo, lưu trữ và truyền dữ liệu đến hệ thống quản lý hoặc cơ quan quản lý môi trường.
- Camera và thiết bị phụ trợ: Nhiều hệ thống yêu cầu tích hợp camera tại điểm xả thải để đối chiếu hình ảnh với dữ liệu đo. Ngoài ra còn có tủ điện, hệ thống chống sét và nhà trạm bảo vệ thiết bị.
Hệ thống quan trắc khí thải tự động vận hành theo chuỗi khép kín: Nguồn thải → lấy mẫu/đo trực tiếp → phân tích → thu thập → xử lý → lưu trữ → truyền dữ liệu → giám sát. Theo đó, khí thải từ ống khói được lấy mẫu qua đầu dò hoặc đo trực tiếp bằng cảm biến gắn tại chỗ, sau đó đưa qua thiết bị phân tích để xác định nồng độ từng thông số. Datalogger thu thập kết quả, tính trung bình theo chu kỳ, hiệu chỉnh theo điều kiện chuẩn, lưu trữ và truyền về máy chủ tiếp nhận, cho phép giám sát phát thải theo thời gian thực.

Các thông số quan trắc khí thải tự động phổ biến
Tùy từng loại hình sản xuất, hệ thống quan trắc khí thải tự động có thể đo nhiều thông số khác nhau. Dưới đây là các thông số cơ bản cần nắm:
- SO2: Khí lưu huỳnh dioxide từ quá trình đốt cháy nhiên liệu chứa lưu huỳnh.
- NOx: Các oxit nitơ hình thành từ quá trình đốt cháy ở nhiệt độ cao.
- CO: Khí carbon monoxide sinh ra do quá trình đốt cháy không hoàn toàn.
- O2: Nồng độ oxy thặng dư, dùng làm cơ sở chuẩn hóa dữ liệu khí thải.
- Bụi: Tổng lượng bụi lơ lửng trong dòng khí thải.
- Nhiệt độ: Nhiệt độ của dòng khí thải trong ống khói.
- Áp suất: Áp suất tĩnh và áp suất động trong đường ống.
- Lưu lượng: Thể tích khí thải thoát ra trên một đơn vị thời gian (m3/h).
- Độ ẩm: Tỷ lệ hơi nước trong dòng khí thải, phục vụ tính toán thể tích khí khô.
- Các thông số đặc thù theo ngành: Clorua (HCl), Florua (HF), Clo (Cl2), Total VOCs, NH3… tùy thuộc vào quy định riêng của từng ngành công nghiệp.
Quy định về quan trắc khí thải tự động, liên tục
Hiện nay, việc lắp đặt và vận hành trạm quan trắc khí thải tự động, liên tục tại Việt Nam được quy định trong các văn bản pháp luật sau đây:
- Luật Bảo vệ môi trường: Luật 2020 là căn cứ pháp lý cao nhất quy định các dự án, cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm không khí với lưu lượng khí thải lớn phải lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, liên tục và truyền dữ liệu về cơ quan quản lý.
- Nghị định liên quan: Nghị định 08/2022/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết Luật, Điều 98 quy định về quan trắc khí thải công nghiệp (định kỳ và tự động, liên tục), đối tượng, thông số, ngưỡng áp dụng nằm tại Phụ lục XXIX kèm theo.
- Thông tư kỹ thuật: Thông tư 10/2021/TT-BTNMT quy định kỹ thuật quan trắc môi trường, nêu yêu cầu đặc tính kỹ thuật của hệ thống (Điều 36, 37), yêu cầu vận hành (Điều 38) và yêu cầu truyền, nhận, quản lý dữ liệu (Điều 39–44).
- Quy chuẩn khí thải hiện hành: QCVN 19:2009/BTNMT, QCVN 22:2009/BTNMT, QCVN 02:2012/BTNMT… quy định giá trị Cmax (nồng độ tối đa cho phép) của từng ngành.

Việt ECO – Đơn vị cung cấp giải pháp quan trắc khí thải tự động uy tín tại Việt Nam
Công ty Cổ phần Việt ECO là một trong những đơn vị tiên phong cung cấp giải pháp quan trắc khí thải tự động, liên tục cho các doanh nghiệp tại Việt Nam. Chúng tôi cung cấp cho khách hàng giải pháp trọn gói từ tư vấn, lắp đặt, vận hành và bảo trì theo đúng quy chuẩn của Bộ Nông Nghiệp và Môi Trường.
Với hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ kỹ thuật viên có trình độ cao, Việt ECO cam kết với khách hàng mang đến những giải pháp quan trắc chính xác và đáng tin cậy. Dưới đây là quy trình tư vấn và triển khai cơ bản cho khách hàng tham khảo:
- Khảo sát thực địa: Đánh giá cấu trúc ống khói, dòng khí thải và hạ tầng lắp đặt.
- Tư vấn và Thiết kế: Lập phương án tối ưu thông số, cấu hình thiết bị phù hợp với quy chuẩn pháp lý và ngân sách.
- Lắp đặt và Tích hợp công nghệ: Thi công phần cứng, kết nối Datalogger, camera và hạ tầng nhà trạm.
- Hiệu chuẩn và Truyền dữ liệu: Kiểm định thiết bị, kết nối dữ liệu thử nghiệm thành công về Sở tài nguyên và môi trường.
- Nghiệm thu và Chuyển giao: Đào tạo vận hành chuyên sâu, bàn giao hồ sơ nghiệm thu hoàn chỉnh.
Không chỉ cung cấp thiết bị, Việt ECO cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình vận hành. Công ty còn cung cấp dịch vụ bảo trì định kỳ và hỗ trợ kỹ thuật 24/7 giúp trạm CEMS luôn vận hành chính xác và thông suốt.
Tìm hiểu thêm: Các thông số quan trắc khí thải bắt buộc
Kết luận
Quan trắc khí thải tự động, liên tục chính là giải pháp giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng môi trường, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hoạt động sản xuất hiệu quả. Nếu doanh nghiệp đang có nhu cầu lắp đặt trạm quan trắc khí thải tự động nhưng chưa biết đơn vị nào uy tín, hãy đến với Việt ECO. Chúng tôi sẽ khảo sát và tư vấn hệ thống phù hợp với quy mô sản xuất và tuân thủ yêu cầu kỹ thuật cho doanh nghiệp.
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
Công ty cổ phần Việt ECO
Địa chỉ: Số 156 Trần Duy Hưng, Phường Yên Hòa, Hà Nội
Hotline: 0388 635 966
Email: Tuvanmoitruong@vietecojsc.com
Website: https://enviveco.com/

