Quan trắc khí thải là hoạt động bắt buộc giúp các doanh nghiệp theo dõi được tình trạng phát thải trong quá trình sản xuất. Tuy nhiên, một hệ thống quan trắc sẽ theo dõi nhiều loại chỉ số khác nhau để phục vụ công tác đánh giá chất lượng khí thải. Vậy các thông số quan trắc khí thải nào là bắt buộc theo quy định hiện hành? Trong bài viết dưới đây, Việt ECO sẽ cung cấp danh mục các thông số quan trắc khí thải bắt buộc và phân tích cơ sở pháp lý giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống quan trắc khí thải tự động (CEMS) đúng quy chuẩn.
Tìm hiểu thêm: Quan trắc khí thải tự động là gì
Các thông số quan trắc khí thải tự động bắt buộc
Theo quy định tại Nghị định 08/2022/NĐ-CP (quy định chi tiết Luật Bảo vệ môi trường) và Thông tư 10/2021/TT-BTNMT về quan trắc môi trường cùng với các QCVN áp dụng cho từng loại hình nguồn thải. Các thông số quan trắc khí thải tự động, liên tục thường bao gồm:
- Lưu lượng: Đo thể tích dòng khí thải phát tán qua ống khói trong một đơn vị thời gian.
- Nhiệt độ: Xác định mức nhiệt của dòng khí thải tại vị trí lấy mẫu.
- Áp suất: Đo áp suất tĩnh và áp suất động bên trong đường ống dẫn khí thải.
- O2 dư: Đo tỷ lệ phần trăm oxy còn lại trong dòng khí sau quá trình cháy.
- Bụi tổng: Đo tổng hàm lượng hạt chất rắn lơ lửng cuốn theo dòng khí.
- SO2: Đo nồng độ lưu huỳnh dioxide phát sinh từ việc đốt nhiên liệu chứa lưu huỳnh.
- NOx: Đo tổng nồng độ các oxit nitơ (chủ yếu là NO và NO₂) tạo thành ở nhiệt độ cao.
- CO: Đo nồng độ carbon monoxide sinh ra từ quá trình đốt cháy không hoàn toàn.
Trên đây là nhóm 8 thông số xuất hiện phổ biến nhất trong các hệ thống quan trắc khí thải tự động tại Việt Nam. Tuy nhiên, nhóm thông số này chỉ là nền tảng, các thông số thực tế của mỗi cơ sở cần quan trắc sẽ được xác định theo quy định pháp luật áp dụng cho loại hình sản xuất đó.
Ý nghĩa của từng thông số quan trắc khí thải
Trên thực tế, mỗi một thông số trong hệ thống quan trắc khí thải đều phục vụ cho mục đích riêng từ tính toán lượng phát thải cho đến đánh giá hiệu suất đốt cháy. Việc hiểu rõ ý nghĩa của từng thông số giúp doanh nghiệp có thể kiểm soát chất lượng khí thải hiệu quả hơn. Dưới đây là ý nghĩa của từng thông số cho các bạn tham khảo:
- Lưu lượng (m3/h): Đây là căn cứ để tính toán tải lượng ô nhiễm tổng cộng (kg/h) xả ra môi trường. Thông số này phục vụ việc cấp phép môi trường và tính phí bảo vệ môi trường.
- Nhiệt độ (độ C): Cho biết nhiệt độ dòng khí tại thời điểm đo và dùng để đánh giá hiệu suất giải nhiệt của hệ thống xử lý. Đây cũng là thông số bắt buộc để quy đổi nồng độ các chất ô nhiễm về điều kiện chuẩn (25C, 1 atm).
- Áp suất (Pa hoặc mbar): Thông số này được đo trong ống khói giúp đánh giá độ chênh áp suất trong đường ống. Chỉ số này dùng để kiểm tra sự thông thoáng, rò rỉ hoặc tắc nghẽn của hệ thống lọc bụi/tháp hấp thụ.
- O2 dư (%): Thông số này dùng để đo lượng oxy còn lại sau đốt cháy. Nó dùng để quy đổi nồng độ các chất ô nhiễm khác (SO2, NOx, CO, bụi) về cùng điều kiện oxy chuẩn theo quy chuẩn kỹ thuật. Dữ liệu về O2 giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở đánh giá hiệu quả vận hành của quá trình đốt cháy.
- Bụi tổng (mg/Nm3): Đánh giá hiệu quả của các thiết bị lọc bụi (lọc bụi túi vải, lọc bụi tĩnh điện ESP, cyclone), ngăn chặn tình trạng ô nhiễm bụi mịn ra môi trường xung quanh.
- SO2 (mg/Nm3): Phản ánh chất lượng và thành phần lưu huỳnh trong nhiên liệu đầu vào (than, dầu DO/FO, biomass); là tác nhân chính gây ra mưa axit.
- NOx (mg/Nm3): Phản ánh chế độ nhiệt độ và công nghệ của buồng đốt gây ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp và là tiền chất tạo ra sương mù quang hóa.
- CO (mg/Nm3): Chỉ số đo lường hiệu suất cháy của lò đốt. CO tăng cao là dấu hiệu buồng đốt thiếu oxy hoặc vận hành kém hiệu quả, gây lãng phí nhiên liệu và nguy hiểm.
Hệ thống quan trắc khí thải đo các thông số này như thế nào?
Sau khi đã xác định đúng thông số cần quan trắc, câu hỏi tiếp theo là cần những thiết bị nào đảm nhiệm việc đo những thông số đó. Mỗi nhóm thông số tương ứng với một cụm thiết bị chuyên biệt trong hệ thống, cụ thể:
- Thiết bị đo bụi: Thiết bị này giúp đo bụi tổng theo nguyên lý tán xạ hoặc hấp thụ ánh sáng, cho kết quả liên tục.
- Thiết bị đo lưu lượng/nhiệt độ/áp suất: Các cảm biến vật lý gắn tại ống khói, cung cấp dữ liệu để tính tải lượng phát thải và hiệu chỉnh các phép đo khí, bụi.
- Hệ thống Datalogger: Bộ thu thập và xử lý dữ liệu trung tâm tại trạm sẽ thu nhận tín hiệu từ toàn bộ cảm biến, tính giá trị trung bình theo chu kỳ quy định (thường theo giờ), lưu trữ và chuẩn hóa dữ liệu trước khi truyền đi.
- Thiết bị truyền dữ liệu: Thiết bị truyền dẫn tự động đóng gói file dữ liệu theo đúng định dạng XML/JSON, mã hóa và truyền trực tiếp về máy chủ Sở TN&MT thông qua kênh truyền bảo mật (VPN/FTPS) bằng mạng 3G/4G/Internet.
Vì sao doanh nghiệp cần theo dõi đầy đủ các thông số quan trắc?
Việc theo dõi đầy đủ các thông số quan trắc sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện hơn về trạng thái của nguồn khí phát thải ra môi trường. Bởi vì, nếu chỉ theo dõi một hoặc hai chỉ tiêu, doanh nghiệp có thể bỏ sót những biến động liên quan đến quá trình đốt, lưu lượng hoặc hiệu quả xử lý. Dữ liệu từ hệ thống quan trắc còn hỗ trợ doanh nghiệp:
- Tuân thủ các quy định pháp luật: Tránh các rủi ro pháp lý nghiêm trọng hay nguy cơ bị đình chỉ hoạt động do xả thải vượt quy chuẩn. Hoặc nếu thiếu thông số bắt buộc trong Giấy phép môi trường.
- Tối ưu hóa chi phí vận hành lò đốt/hệ thống: Các chỉ số như O2 dư và CO phản ánh trực tiếp hiệu suất cháy. Việc theo dõi sát sao các chỉ số này sẽ giúp doanh nghiệp đánh giá hoạt động của hệ thống xử lý khí thải.
- Phát hiện và khắc phục sự cố tức thì: Điều này sẽ giúp kỹ thuật viên phát hiện sớm các bất thường như: thủng túi lọc bụi, hết hóa chất hấp thụ SO2, tắc nghẽn đường ống qua chỉ số áp suất để xử lý ngay, tránh sự cố phát tán ô nhiễm ra môi trường.
- Minh bạch dữ liệu và bảo vệ uy tín: Dữ liệu chuẩn xác, liên tục là bằng chứng bảo vệ doanh nghiệp trước các khiếu nại, tranh chấp môi trường của cộng đồng xung quanh, đồng thời củng cố hình ảnh doanh nghiệp sản xuất xanh.
Việt ECO cung cấp giải pháp quan trắc khí thải tự động
Việt ECO là đơn vị cung cấp giải pháp quan trắc khí thải tự động uy tín hàng đầu tại Việt Nam hiện nay. Chúng tôi chuyên cung cấp và lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải tự động theo tiêu chuẩn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Quý khách hàng sử dụng giải pháp quan trắc khí thải tự động của Việt ECO sẽ nhận được nhiều lợi ích như:
- Cung cấp dịch vụ trọn gói: Việt ECO cung cấp dịch vụ trọn gói cho khách hàng từ tư vấn – thiết kế – thi công. Cam kết đảm bảo tiến độ và đúng yêu cầu kỹ thuật.
- Thiết kế hệ thống theo đúng thông số yêu cầu: Chúng tôi sẽ lựa chọn thiết bị đo khí, đo bụi, cảm biến vật lý phù hợp với từng thông số, tránh lắp thừa hoặc thiếu so với quy định.
- Lắp đặt, hiệu chuẩn và kết nối dữ liệu: Thi công lắp đặt và hiệu chuẩn thiết bị theo tiêu chuẩn. Kết nối truyền dữ liệu về cơ quan quản lý để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định ngay từ đầu.
- Cam kết đồng hành dài lâu: Công ty cung cấp dịch vụ bảo trì định kỳ, hiệu chuẩn bằng khí chuẩn và hỗ trợ kỹ thuật 24/7 trong suốt quá trình vận hành.
Kết luận
Các thông số quan trắc khí thải bắt buộc thường xoay quanh chỉ số như: lưu lượng, nhiệt độ, áp suất, O2 dư, bụi tổng, SO2, NOx và CO. Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên áp dụng máy móc danh sách này cho mọi nguồn thải. Bởi vì, yêu cầu thực tế còn phụ thuộc vào ngành nghề, quy chuẩn áp dụng và đặc điểm phát sinh khí thải. Do đó, doanh nghiệp cần xác định đúng thông số cần quan trắc là bước quan trọng trước khi thiết kế và lắp đặt hệ thống CEMS.
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
Công ty cổ phần Việt ECO
Địa chỉ: Số 156 Trần Duy Hưng, Phường Yên Hòa, Hà Nội
Hotline: 0388 635 966
Email: Tuvanmoitruong@vietecojsc.com
Website: https://enviveco.com/
