Ô nhiễm không khí đã trở thành vấn nạn đối với những quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Và quan trắc không khí chính là giải pháp giúp cho các doanh nghiệp, tổ chức và cơ quan quản lý có thể đánh giá chất lượng không khí xung quanh. Vậy quan trắc không khí là gì? Bài viết dưới đây làm rõ mục đích, vai trò, hình thức và nhóm thông số cần được quan trắc cho các bạn tham khảo!
Quan trắc không khí là hoạt động cần thiết giúp kiểm soát chất lượng không khí.
Quan trắc không khí là gì?
Quan trắc không khí là quá trình thu thập, đo đạc, phân tích và xử lý thông tin về chất lượng không khí tại một khu vực hoặc vị trí xác định. Hoạt động này không chỉ đơn thuần là hoạt động đo nồng độ chất ô nhiễm. Giá trị cốt lõi nằm ở bộ dữ liệu được tạo ra để sử dụng cho nhiều mục đích quản lý.
Các dữ liệu thu được từ hoạt động quan trắc sẽ được dùng để phục vụ các mục đích dưới đây:
- Đánh giá chất lượng môi trường không khí.
- Theo dõi diễn biến chất lượng không khí
- Phát hiện và cảnh báo nguy cơ ô nhiễm.
- Cung cấp dữ liệu phục vụ công tác quản lý môi trường.
Như vậy, quan trắc không chỉ để kiểm tra có ô nhiễm hay không mà còn tạo ra chuỗi dữ liệu phục vụ mục đích đánh giá và quản lý chất lượng không khí dài hạn.
Vai trò của quan trắc không khí trong công tác quản lý môi trường
Quan trắc không khí đóng vai trò quan trọng công tác quản lý môi trường. Dữ liệu quan trắc chính là công cụ hữu ích để giúp các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp có thể kiểm soát chất lượng không khí. Cụ thể:
Đối với các cơ quan quản lý nhà nước
Cơ quan quản lý nhà nước có thể sử dụng các dữ liệu quan trắc để phục vụ các công tác như:
- Đánh giá xem các chính sách giảm thiểu ô nhiễm có mang lại hiệu quả thực tế hay không.
- Theo dõi biến động chất lượng không khí theo từng giai đoạn để kịp thời điều chỉnh các chính sách quản lý cho phù hợp.
- Phát hiện sớm các đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng (bụi mịn PM2.5, PM10, khí SO2, NOx, O3…).
- Xây dựng và cập nhật các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh và khí thải công nghiệp.
Đối với các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất
Đối với các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất, các dữ liệu quan trắc không khí đóng vai trò:
- Giúp cho các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đáp ứng các quy định về bảo vệ môi trường như: Nghị định 08/2022/NĐ-CP, Thông tư 10/2021/TT-BTNMT tránh các chế tài xử phạt hành chính.
- Phục vụ lập báo cáo Đánh giá tác động môi trường cho các dự án đầu tư mới, đảm bảo dự án không làm gia tăng áp lực lên môi trường không khí khu vực.
- Báo cáo kịp thời các nguy cơ ô nhiễm chạm ngưỡng độc hại tới cơ quan chức năng để chủ động triển khai giải pháp ứng phó.
- Kiểm soát tác động môi trường từ hoạt động sản xuất.
Như vậy, quan trắc không khí tuy không trực tiếp tham gia vào xử lý các vấn đề ô nhiễm nhưng lại cung cấp dữ liệu để đánh giá và hỗ trợ kiểm soát chất lượng không khí. Để dữ liệu quan trắc có giá trị sử dụng, doanh nghiệp cần xác định đúng các thông số cần quan trắc.
Các thông số quan trọng trong hoạt động quan trắc không khí
Không khí bao gồm nhiều thành phần khác nhau như: khó bụi, nhiệt độ, độ ẩm và các loại khí thải…Theo quy chuẩn QCVN 05:2023/BTNMT chia các thông số quan trắc không khí thành hai nhóm là: nhóm cơ bản và nhóm độc hại.
Nhóm thông số cơ bản
Nhóm thông số cơ bản gồm 07 thông số: SO₂, CO, NO₂, O₃, TSP, PM10 và PM2.5. Mỗi một thông số lại giữ vai trò riêng trong hoạt động quan trắc:
- TSP là thông số phản ánh tổng lượng bụi lơ lửng trong không khí.
- PM10 theo dõi nhóm hạt bụi có kích thước ≤ 10 µm.
- PM2.5 theo dõi nhóm hạt bụi có kích thước ≤ 2,5 µm.
- SO2 là thông số phản ánh chất lượng không khí liên quan đến quá trình đốt nhiên liệu chứa lưu huỳnh.
- NO2 dùng để đo nồng độ các chất không khí ô nhiễm liên quan đến giao thông và đốt nhiên liệu.
- CO là khí phát sinh trong quá trình đốt cháy không hoàn toàn.
- O3 là chất ô nhiễm thứ cấp hình thành trong khí quyển.
Nhóm thông số các chất độc hại
Đây là nhóm thông số được chọn theo mục tiêu của chương trình quan trắc, bao gồm:
- Hợp chất vô cơ.
- Hợp chất hữu cơ.
- Một số chất gây mùi.
Trên thực tế, không phải trường hợp nào cũng cần quan trắc tất cả những thông số trên đây. Việc chọn quan trắc nhóm thông số nào sẽ dựa trên mục tiêu, nguồn tác động và đặc điểm khu vực cần quan trắc.
Phân loại các hình thức quan trắc không khí phổ biến hiện nay
Tùy theo mục tiêu quản lý và đối tượng giám sát mà quan trắc không khí sẽ được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau như:
Theo môi trường và đối tượng quan trắc
Phân loại theo môi trường và đối tượng quan trắc sẽ có các hình thức quan trắc không khí sau đây:
- Quan trắc không khí xung quanh: Trạm quan trắc sẽ được lắp đặt tại các khu vực dân cư, đô thị, công viên hay quốc lộ. Mục đích để đánh giá chất lượng không khí trong môi trường sống của cộng đồng.
- Quan trắc khí thải tại khu công nghiệp (CEMS): Trạm quan trắc sẽ được lắp đặt trực tiếp tại ống khói của các nhà máy, lò hơi, xí nghiệp sản xuất để giám sát nồng độ các chất ô nhiễm trước khi xả thải ra môi trường.
- Quan trắc không khí trong nhà (IAQ): Trạm quan trắc được lắp đặt trong các văn phòng, tòa nhà, bệnh viện, trường học nhằm mục đích kiểm soát chất lượng không khí trong nhà.
Theo phương pháp thu thập dữ liệu
Nếu phân loại quan trắc không khí theo phương pháp thu thập dữ liệu có 2 hình thức chính bao gồm:
- Quan trắc không khí thủ công định kỳ: Đây là hoạt động lấy mẫu không khí tại hiện trường trong khoảng thời gian nhất định. Mẫu không khí sau đó sẽ được đưa về phòng thí nghiệm để phân tích bằng thiết bị chuyên dụng.
- Quan trắc không khí tự động, liên tục: Hệ thống quan trắc không khí được lắp đặt trực tiếp tại điểm cần đo. Thiết bị sẽ tự động đo và ghi nhận dữ liệu theo chuỗi thời gian. Dữ liệu được truyền trực tiếp về hệ thống quản lý hoặc giám sát của nhà nước.
Việt ECO là đơn vị cung cấp và lắp đặt hệ thống quan trắc không khí uy tín tại Việt Nam.
Việt ECO – Đơn vị chuyên cung cấp giải pháp quan trắc không khí chất lượng, uy tín
Nếu các bạn có nhu cầu lắp đặt trạm quan trắc không khí mà chưa biết địa chỉ nào uy tín và chất lượng, hãy đến với Việt ECO. Công ty là đơn vị chuyên cung cấp trang thiết bị và lắp đặt hệ thống quan trắc không khí uy tín hàng đầu tại Việt Nam hiện nay.
Các thiết bị quan trắc không khí do Việt ECO cung cấp bao gồm:
- Thiết bị phân tích khí CO
- Thiết bị phân tích khí NOx, NO và NO2
- Thiết bị phân tích khí O3
- Thiết bị phân tích khí SO2…
Việt ECO cam kết với khách hàng 100% thiết bị đều là hàng nhập khẩu chính hãng có đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Không chỉ cung cấp thiết bị, công ty còn hỗ trợ lắp đặt và kỹ thuật 24/7 cho khách hàng. Trong quá trình hoạt động nếu có bất cứ vấn đề gì xảy ra sẽ được bảo hành theo quy định của nhà sản xuất.
Tạm kết:
Quan trắc không khí là hoạt động thu thập và đánh giá dữ liệu về chất lượng không khí tại khu vực xác định. Hoạt động này giúp đánh giá hiện trạng, theo dõi diễn biến và cung cấp dữ liệu phục vụ quản lý môi trường. Khi lựa chọn hình thức quan trắc, các bạn cần xác định đúng mục tiêu, thông số, vị trí và yêu cầu kỹ thuật. Từ đó, dữ liệu thu được mới có giá trị sử dụng và phù hợp với quy định hiện hành.
Doanh nghiệp có nhu cầu lắp đặt hoặc mua thiết bị quan trắc không khí, hãy liên hệ với Việt ECO qua số hotline: 0388 635 966. Đội ngũ nhân viên sẽ tư vấn phương án quan trắc phù hợp với đặc điểm hoạt động và yêu cầu của từng cơ sở nhé!
Tham khảo: Giải pháp không khí ô nhiễm
Tham khảo: Quan trắc khí thải tự động
Thông tin liên hệ:
Công ty cổ phần Việt ECO
Địa chỉ: Số 156 Trần Duy Hưng, Phường Yên Hòa, Hà Nội
Hotline: 0388 635 966
Email: Tuvanmoitruong@vietecojsc.com
