Quan trắc khí thải là yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp sản xuất giúp kiểm soát lượng phát thải và đảm bảo tuân thủ quy định của Pháp luật để bảo vệ môi trường. Việc nắm vững quy định sẽ giúp doanh nghiệp vừa đảm bảo tuân thủ pháp luật, vừa chủ động tối ưu chi phí vận hành và xây dựng hình ảnh thương hiệu bền vững. Trong bài viết dưới đây, Việt ECO sẽ tổng hợp chi tiết quy định pháp luật về quan trắc khí thải mới nhất giúp doanh nghiệp thuận tiện hơn khi tra cứu và triển khai.

Tổng quan về hệ thống các quy định pháp luật về quan trắc khí thải
Trước khi đi vào chi tiết từng văn bản, doanh nghiệp cần phải hình dung được tổng thể hệ thống khung pháp lý về quan trắc khí thải tại Việt Nam hiện nay. Bởi vì, các quy định không nằm trong một văn bản duy nhất mà phân theo thứ bậc cụ thể:
- Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định nguyên tắc chung.
- Nghị định 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số nội dung của Luật.
- Thông tư 10/2021/TT-BTNMT tập trung vào quy định kỹ thuật quan trắc môi trường và quản lý thông tin, dữ liệu quan trắc.
- Hệ thống Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) quy định ngưỡng giới hạn phát thải theo từng ngành.
Mỗi văn bản đảm nhiệm một vai trò khác nhau trong việc xác định đối tượng phải quan trắc, yêu cầu kỹ thuật và giới hạn phát thải. Việc xác định đúng văn bản áp dụng sẽ giúp doanh nghiệp tránh áp dụng sai quy chuẩn hoặc bỏ sót các trách nhiệm pháp lý quan trọng.

Các văn bản pháp lý điều chỉnh hoạt động quan trắc khí thải
Việc hiểu rõ nội dung cốt lõi của từng văn bản sẽ giúp cho doanh nghiệp triển khai hệ thống quan trắc một cách chính xác và hiệu quả. Đồng thời, doanh nghiệp còn biết nên tra cứu văn bản nào khi cần giải đáp một câu hỏi cụ thể.
Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020
Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020 chính là căn cứ pháp lý cao nhất. Theo Điều 112 quy định các dự án, cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm không khí với lưu lượng bụi, khí thải lớn phải lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, liên tục và truyền dữ liệu về cơ quan quản lý cấp tỉnh.
Nghị định 08/2022/NĐ-CP
Nghị định được ban hành vào ngày 10/01/2022 nhằm hướng dẫn chi tiết hóa các điều khoản của Luật BVMT 2020 và đưa ra tiêu chí phân loại dự án đầu tư theo mức độ nguy cơ ô nhiễm môi trường (Nhóm I, II, III). Đặc biệt, Phụ lục XXVIII ban hành kèm theo Nghị định còn xác định rõ danh mục các loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quy mô lưu lượng phát thải bắt buộc phải hoàn thành lắp đặt hệ thống quan trắc tự động.
Thông tư 10/2021/TT-BTNMT
Thông tư chính là văn bản quan trọng về quy định kỹ thuật quan trắc môi trường và quản lý thông tin, dữ liệu quan trắc chất lượng môi trường. Đối với hệ thống quan trắc khí thải tự động, liên tục, văn bản quy định các yêu cầu liên quan đến thông số đo, thiết bị, vị trí quan trắc, kiểm tra, kiểm định, hiệu chuẩn và quản lý dữ liệu. Đây chính là các căn cứ kỹ thuật quan trọng khi doanh nghiệp thiết kế, lắp đặt và vận hành hệ thống CEMS.
Các quy chuẩn kỹ thuật về khí thải theo ngành
Hệ thống các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đóng vai trò là thước đo giúp các doanh nghiệp đánh giá chất lượng khí thải có đạt tiêu chuẩn hay không. Tùy thuộc vào lĩnh vực hoạt động, doanh nghiệp sẽ áp dụng các QCVN tương ứng:
- QCVN 19:2009/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp đối với bụi và các chất vô cơ.
- QCVN 22:2009/BTNMT: Quy chuẩn khí thải áp dụng riêng cho nhiệt điện công nghiệp.
- QCVN 02:2012/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về lò đốt chất thải y tế.
- QCVN 51:2013/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật áp dụng cho ngành sản xuất thép.

Quy định về hệ thống quan trắc khí thải tự động, liên tục
Nếu doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc phải lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải tự động, liên tục thì doanh nghiệp cần phải nắm rõ các yêu cầu kỹ thuật cụ thể trong Thông tư 10/2021/TT-BTNMT và Nghị định 08/2022/NĐ-CP. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng:
Thành phần hệ thống quan trắc khí thải
Một trạm CEMS tiêu chuẩn bao gồm các thiết bị sau đây: Thiết bị phân tích khí, thiết bị đo bụi, thiết bị đo thông số trạng thái (Lưu lượng, Nhiệt độ, Áp suất, Độ ẩm), hệ thống xử lý mẫu, bộ thu thập dữ liệu (Datalogger) và nhà trạm bảo vệ tích hợp điều hòa nhiệt độ, UPS.
Các thông số quan trắc khí thải bắt buộc
Theo Cột 4 Phụ lục XXIX, các thông số bắt buộc cần phải đo lường bao gồm: các thông số môi trường cơ bản (SO2,NOx,CO,Bụi,O2 dư) và thông số trạng thái dòng khí (Nhiệt độ, Áp suất, Lưu lượng). Các ngành đặc thù phải đo bổ sung HCl,HF,NH3,TOC hoặc kim loại nặng.
Vị trí lắp đặt trạm quan trắc
Vị trí lấy mẫu và vị trí lắp đặt thiết bị cần bảo đảm điều kiện kỹ thuật để kết quả đo có độ tin cậy. Doanh nghiệp cần khảo sát đặc điểm ống khói, dòng khí, điều kiện tiếp cận và không gian lắp đặt trước khi triển khai. Thiết bị phải đặt trên đoạn ống dẫn thẳng, cách xa các điểm uốn cong, co thắt hoặc quạt hút (tối thiểu 8 lần đường kính ống D ở phía trước và 2 lần đường kính D ở phía sau vị trí đo). Nơi lắp đặt phải có sàn thao tác an toàn, thuận tiện cho việc bảo trì, hiệu chuẩn.
Camera giám sát
Trên trạm quan trắc phải lắp đặt tối thiểu 02 camera chuẩn HD: 01 camera lắp đặt để quan sát toàn cảnh khu vực sàn lấy mẫu/đầu hút mẫu. Và 01 camera còn lại dùng để quan sát trực tiếp màn hình hiển thị Datalogger/bộ điều khiển trung tâm 24/7.
Datalogger và hệ thống truyền dữ liệu
Dữ liệu từ các thiết bị đo được đưa về bộ thu thập dữ liệu để ghi nhận và xử lý. Sau đó, dữ liệu có thể được lưu trữ và truyền đến hệ thống tiếp nhận theo yêu cầu. Datalogger phải là thiết bị phần cứng độc lập, có khả năng tiếp nhận tín hiệu chuẩn (4-20mA hoặc Modbus), lưu trữ dữ liệu tại chỗ tối thiểu 30 ngày và thực hiện tính toán giá trị trung bình 5 phút/lần.

Phân biệt quy định quan trắc và quy chuẩn khí thải
Trên thực tế, không ít người vẫn nhầm lẫn giữa quy định quan trắc và quy chuẩn khí thải. Đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau mà doanh nghiệp cần phải phân biệt được khi nghiên cứu các quy định pháp luật về quan trắc khí thải. Theo đó:
- Quy định về quan trắc tập trung vào việc đo như thế nào, sử dụng thiết bị gì, quản lý dữ liệu ra sao và hệ thống cần đáp ứng yêu cầu kỹ thuật nào.
- Quy chuẩn khí thải tập trung vào giới hạn nồng độ hoặc giá trị của các chất ô nhiễm được phép phát thải đối với từng loại nguồn thải.
Việc phân biệt hai nhóm văn bản giúp doanh nghiệp tránh nhầm lẫn khi xây dựng hệ thống và đánh giá kết quả quan trắc. Doanh nghiệp cần tuân thủ cả hai để giúp quá trình quan trắc diễn ra đúng quy định, cung cấp dữ liệu hợp lệ và kiểm soát phát thải trong ngưỡng quy chuẩn để không vi phạm.

Việt ECO hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ quy định quan trắc khí thải
Việt ECO là một trong những đơn vị cung cấp giải pháp quan trắc khí thải uy tín hàng đầu tại Việt Nam hiện nay. Công ty đã mang đến giải pháp trọn gói từ pháp lý đến công nghệ cho hàng trăm doanh nghiệp trên toàn quốc.
Để cung cấp cho khách hàng hệ thống quan trắc khí thải tự động đạt chuẩn, Việt ECO cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp qua từng bước:
- Tư vấn pháp lý chuyên sâu: Đội ngũ chuyên gia am hiểu tường tận hệ thống văn bản pháp luật, hỗ trợ doanh nghiệp đối soát Giấy phép môi trường, tư vấn đúng và đủ cấu hình thiết bị, tránh lãng phí ngân sách.
- Thiết kế và thi công hệ thống phù hợp: Công ty lựa chọn thiết bị, vị trí lắp đặt đáp ứng đúng yêu cầu kỹ thuật. Cam kết thiết bị, máy móc được nhập khẩu chính ngạch có đầy đủ chứng nhận TÜV, US-EPA, QAL1, đảm bảo độ bền và độ chính xác trong môi trường khắc nghiệt.
- Triển khai nhanh chóng và đảm bảo tiến độ: Việt ECO cung cấp cho khách hàng quy trình trọn gói từ khâu khảo sát, thiết kế, thi công, hiệu chuẩn ISO/IEC 17025 cho đến khi kết nối dữ liệu thành công về Sở TN&MT.
- Dịch vụ hậu mãi 24/7: Công ty cam kết hỗ trợ kỹ thuật tức thì khi có sự cố và cung cấp dịch vụ bảo trì định kỳ, thay thế linh kiện chính hãng đảm bảo hệ thống trạm quan trắc của doanh nghiệp luôn vận hành ổn định.
Tham khảo: Các thông số quan trắc khí thải bắt buộc
Kết luận
Quy định pháp luật về quan trắc khí thải hiện nay được quy định trong nhóm văn bản từ: Luật Bảo vệ Môi trường, Nghị định, Thông tư và các quy chuẩn khí thải tương ứng. Do đó, doanh nghiệp cần đọc đúng vai trò từng văn bản, xác định chính xác đối tượng và thông số áp dụng cho cơ sở của mình. Nếu doanh nghiệp đang cần rà soát quy định cụ thể cho cơ sở của mình, hãy liên hệ với đội ngũ kỹ thuật Việt ECO qua số hotline: 0388 635 966. Đội ngũ nhân viên sẽ sẵn sàng khảo sát và tư vấn miễn phí cho khách hàng.
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
Công ty cổ phần Việt ECO
Địa chỉ: Số 156 Trần Duy Hưng, Phường Yên Hòa, Hà Nội
Hotline: 0388 635 966
Email: Tuvanmoitruong@vietecojsc.com
Website: https://enviveco.com/

