Nước ngầm là nguồn tài nguyên quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người. Tuy nhiên do nằm sâu dưới lòng đất nên việc theo dõi những thay đổi về lưu lượng hay chất lượng của nguồn nước sẽ gặp nhiều khó khăn. Việc lắp đặt hệ thống quan trắc nước ngầm chính là giải pháp giúp doanh nghiệp có thể theo dõi diễn biến của nguồn nước theo thời gian thực. Tham khảo bài viết dưới đây, Việt ECO sẽ giúp các bạn tìm hiểu quan trắc nước ngầm giúp kiểm soát rủi ro gì nhé!
Quan trắc nước ngầm là gì? Đối tượng nào cần quan trắc nước ngầm?
Quan trắc nước ngầm chính là quá trình sử dụng máy móc, trang thiết bị để đo đạc, theo dõi trữ lượng và đánh chất lượng của nguồn nước dưới lòng đất. Điều này giúp cho doanh nghiệp có thể nhận biết kịp thời sự thay đổi bất thường, ngăn chặn nguy cơ cạn kiệt hoặc ô nhiễm nguồn nước ngầm do tác động của sản xuất và thiên nhiên.
Không phải mọi tổ chức, cá nhân sử dụng nước dưới đất đều thuộc diện bắt buộc quan trắc. Nghĩa vụ này được xác định dựa trên hai căn cứ pháp lý riêng biệt: quy định về khai thác tài nguyên nước và quy định về bảo vệ môi trường. Cụ thể:
- Tổ chức, cá nhân có công trình khai thác nước dưới đất thuộc diện phải cấp phép: Theo Nghị định 54/2024/NĐ-CP, chủ công trình khai thác nước dưới đất thuộc trường hợp phải có giấy phép khai thác bắt buộc phải lắp đặt thiết bị, bố trí nhân lực quan trắc lưu lượng, mực nước và chất lượng nước tại giếng khai thác, giếng quan trắc. Đồng thời cập nhật số liệu vào hệ thống giám sát của cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên nước.
- Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thuộc đối tượng phải quan trắc môi trường: Theo Điều 108 và Điều 111 Luật Bảo vệ môi trường 2020, các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước dưới đất như kho chứa hóa chất, bãi chôn lấp hoặc xử lý chất thải, khu công nghiệp, cơ sở sản xuất phát sinh chất thải nguy hại thuộc diện yêu cầu quan trắc nước dưới đất định kỳ. Ngoài ra, các dự án xây dựng quy mô lớn có khả năng ảnh hưởng đến tầng nước dưới đất.
- Cơ quan quản lý nhà nước: Các trạm quan trắc quốc gia hoặc địa phương đặt tại các lưu vực sông, vùng đồng bằng, khu vực ven biển bị xâm nhập mặn để phục vụ quy hoạch và bảo vệ tài nguyên nước.
Quan trắc nước ngầm giúp doanh nghiệp kiểm soát những rủi ro nào?
Giá trị của quan trắc nước ngầm không chỉ nằm ở việc xác định một mẫu nước có đạt yêu cầu hay không. Khi dữ liệu được theo dõi theo thời gian, doanh nghiệp có thể nhận diện xu hướng biến động và chủ động kiểm soát những rủi ro sau đây:
Rủi ro ô nhiễm và suy giảm chất lượng nước ngầm
Nước ngầm có thể chịu tác động từ hoạt động sản xuất, kho chứa hóa chất hoặc bãi chất thải trên mặt đất. Quan trắc giúp theo dõi các thông số chất lượng nước và nhận diện dấu hiệu bất thường sớm, trước khi phạm vi ảnh hưởng mở rộng.
Rủi ro suy giảm mực nước và nguồn nước
Mực nước cũng là yếu tố quan trọng cần theo dõi bên cạnh chất lượng. Khai thác nước quá mức hoặc thay đổi điều kiện thủy văn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mực nước. Dữ liệu quan trắc sẽ hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá đúng tình trạng nguồn nước và điều chỉnh hoạt động khai thác phù hợp.
Rủi ro vận hành và khó xác định nguyên nhân sự cố
Một biến động bất thường về chất lượng nước có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân. Nếu không có dữ liệu theo dõi liên tục hoặc theo chuỗi thời gian, việc xác định thời điểm và nguyên nhân phát sinh sẽ khó khăn hơn. Dữ liệu quan trắc sẽ giúp đối chiếu diễn biến và khoanh vùng thời điểm xuất hiện bất thường chính xác hơn.
Rủi ro pháp lý và tuân thủ môi trường
Một số cơ sở thuộc diện phải thực hiện quan trắc nước dưới đất theo quy định. Dữ liệu quan trắc giúp doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ theo dõi môi trường, đồng thời tạo hồ sơ dữ liệu phục vụ quản lý nội bộ và sẵn sàng cho kiểm tra khi cần.
Làm thế nào để hệ thống quan trắc nước ngầm kiểm soát rủi ro hiệu quả?
Hiệu quả vận hành của trạm quan trắc nước ngầm không chỉ phụ thuộc vào thiết bị. Doanh nghiệp cần xây dựng chương trình phù hợp từ vị trí quan trắc, thông số đến phương thức quản lý dữ liệu. Cụ thể:
- Xác định đúng vị trí và mục tiêu cần quan trắc: Vị trí giếng quan trắc sẽ ảnh hưởng đến giá trị của dữ liệu. Do đó, các bạn cần chọn vị trí giếng hoặc điểm quan trắc phản ánh được đặc điểm nguồn nước và các khu vực có nguy cơ chịu tác động.
- Lựa chọn thông số phù hợp với nguy cơ thực tế: Việc lựa chọn thông số cần đo nên được lựa chọn dựa trên hoạt động của cơ sở, đặc điểm nguồn nước và yêu cầu trong hồ sơ môi trường. Điều này sẽ giúp cho doanh nghiệp tránh tình trạng đo quá nhiều thông số nhưng không phục vụ mục tiêu quản lý.
- Quản lý và lưu trữ dữ liệu có hệ thống: Theo Thông tư 10/2021/TT-BTNMT, hệ thống quan trắc tự động, liên tục có các thành phần phục vụ đo, thu nhận, lưu trữ, quản lý và truyền dữ liệu theo yêu cầu kỹ thuật. Quy định cũng đặt ra yêu cầu đối với việc lưu trữ dữ liệu quan trắc.
- Duy trì kiểm tra, hiệu chuẩn và bảo dưỡng: Thiết bị quan trắc cần được kiểm tra, bảo dưỡng và hiệu chuẩn theo yêu cầu kỹ thuật. Nếu thiết bị hoạt động không ổn định, dữ liệu thu được có thể ảnh hưởng đến quá trình đánh giá.
Kết luận
Quan trắc nước ngầm giúp doanh nghiệp kiểm soát nhiều nhóm rủi ro, từ ô nhiễm, suy giảm nguồn nước đến rủi ro vận hành và tuân thủ môi trường. Giá trị quan trọng nhất của quan trắc nằm ở khả năng tạo ra dữ liệu theo thời gian. Từ dữ liệu đó, doanh nghiệp có thể nhận diện biến động, khoanh vùng nguyên nhân và chủ động đưa ra phương án xử lý. Để hệ thống phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần lựa chọn đúng vị trí, thông số, thiết bị và phương thức quản lý dữ liệu.
Công ty Cổ phần Việt ECO với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quan trắc môi trường. Chúng tôi có thể hỗ trợ khảo sát, tư vấn và triển khai giải pháp quan trắc phù hợp với đặc điểm nguồn nước cũng như yêu cầu quản lý môi trường của từng cơ sở. Liên hệ ngay tới số hotline: 0388 635 966 để được tư vấn và hỗ trợ giải đáp thắc mắc miễn phí nhé!
Thông tin liên hệ:
Công ty Cổ phần Việt ECO
Địa chỉ: Số 156 Trần Duy Hưng, Phường Yên Hòa, Hà Nội
Hotline: 0388 635 966
Email: Tuvanmoitruong@vietecojsc.com
Website: https://enviveco.com/
