Các chỉ tiêu quan trắc nước thải chính là cơ sở để doanh nghiệp đánh giá mức độ ô nhiễm và kiểm soát được chất lượng nước thải trước khi xả ra môi trường. Tùy từng loại nước thải, quy mô xả thải và đặc điểm của hoạt động sản xuất mà doanh nghiệp sẽ phải theo dõi các chỉ tiêu quan trắc khác nhau. Trong bài viết dưới đây, Việt ECO sẽ chia sẻ cho các bạn chỉ tiêu quan trắc nước thải theo quy định mới nhất.
Căn cứ pháp luật nào dùng để xác định chỉ tiêu quan trắc nước thải tự động
Để xác định chính xác các chi tiêu quan trắc nước thải, doanh nghiệp cần phải căn cứ vào những văn bản quy phạm pháp luật sau đây:
Luật Bảo vệ Môi trường 2020 & Nghị định 08/2022/NĐ-CP
Trong hai văn bản này sẽ quy định phân loại dự án, quy mô lưu lượng xả thải và danh mục các ngành nghề nguy cơ ô nhiễm cao bắt buộc phải lắp đặt trạm quan trắc tự động.
Thông tư 10/2021/TT-BTNMT
Thông tư này quy định các thông số kỹ thuật về quan trắc môi trường, dải đo, độ chính xác của thiết bị, phương pháp lấy mẫu và quy chuẩn kết nối dữ liệu.
Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN)
Ngoài những văn bản trên đây, doanh nghiệp cần phải chú ý đến các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia như:
- QCVN 40:2011/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp.
- QCVN 14:2008/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải sinh hoạt.
- QCVN 28:2010/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải y tế.
- Các QCVN đặc thù ngành khác (chế biến thủy sản, dệt nhuộm, sản xuất giấy, cao su…).
Báo cáo đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường của doanh nghiệp
Đây là văn bản pháp lý cao nhất ghi rõ danh mục chỉ tiêu cụ thể mà cơ quan quản lý yêu cầu riêng cho nhà máy.
Các chỉ tiêu quan trắc nước thải theo quy định mới nhất
Các chỉ tiêu quan trắc nước thải cơ bản theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện nay được chia ra làm 2 loại: quan trắc liên tục và quan trắc định kỳ. Mỗi một hình thức quan trắc sẽ có thông số khác nhau:
Các chỉ tiêu quan trắc tự động, liên tục
Đối với các hệ thống quan trắc nước thải tự động, doanh nghiệp cần phải đo các thông số sau đây:
- Lưu lượng: Đo ở cả đầu vào và đầu ra của nước thải để kiểm soát tổng số lượng xả thải.
- Độ pH: Đo độ axit hoặc tính kiềm của nước thải.
- Nhiệt độ: Theo dõi điều kiện nhiệt độ của dòng nước xả thải.
- TSS (Total Suspended Solids): Đo tổng lượng chất rắn lơ lửng trong nước thải.
- Chỉ số BOD₅: BOD₅ là nhu cầu oxy sinh học trong 5 ngày ở nhiệt độ 20 độ C. Chỉ số này cho biết lượng oxy mà vi sinh vật cần để phân hủy các chất hữu cơ dễ phân hủy có trong nước thải.
- COD/TOC: Trong đó, COD là nhu cầu oxy hóa học – đo toàn bộ lượng chất hữu cơ bằng chất hóa học có tính oxy hóa mạnh. Còn TOC là tổng lượng cacbon hữu cơ có trong nước thải.
- Tổng lượng Nitơ, Photpho và Amoni: Đây là những nhóm chất được quan tâm trong nước thải. Nếu nhóm chất này tồn tại ở nồng độ cao có thể làm thay đổi chất lượng hệ sinh thái nước ngầm.
- Kim loại và các chất ô nhiễm đặc thù: Đối với nước thải công nghiệp nặng, dệt nhuộm, xi mạ, sản xuất hóa chất, danh mục quan trắc bắt buộc phải bổ sung các kim loại nặng độc hại và hợp chất đặc thù. Cụ thể: Sắt (Fe), Mangan (Mn), Đồng (Cu), Kẽm (Zn), Chì (Pb), Niken (Ni), Cadimi (Cd), Thủy ngân (Hg), Asen (As)…
Các chỉ tiêu quan trắc nước thải tự động, liên tục
Theo quy định tại Thông tư 10/2021/TT-BTNMT, một hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục tiêu chuẩn bắt buộc phải tích hợp thiết bị đo trực tiếp và truyền dữ liệu các chỉ tiêu sau đây:
- Lưu lượng nước thải: Đo lưu lượng đầu vào (Inlet) và lưu lượng đầu ra (Outlet) – bao gồm lưu lượng tức thời (m3/h) và lưu lượng tích lũy (m3).
- Các thông số hóa lý cơ bản: Nhiệt độ, pH, TSS, COD (hoặc TOC).
- Các chỉ tiêu đặc thù (theo ngành/yêu cầu cụ thể): Tổng Nitơ (TN), Tổng Phốt pho (TP), Amoni (NH4+), Clo dư hoặc độ màu.
Toàn bộ dữ liệu này được đóng gói qua bộ Datalogger và truyền không dây qua VPN/4G trực tiếp về máy chủ của Sở Tài nguyên & Môi trường địa phương theo chu kỳ 5-15 phút/lần.
Các yếu tố quyết định việc lựa chọn chỉ tiêu quan trắc nước thải
Để xác định đúng danh mục thông số, doanh nghiệp cần xem xét đồng thời các yếu tố sau:
Loại hình phát sinh nước thải: Nước thải sinh hoạt, dệt nhuộm, chế biến thực phẩm, sản xuất giấy, xi mạ hay hóa chất có đặc điểm ô nhiễm khác nhau. Chẳng hạn, cơ sở có công đoạn xi mạ cần đặc biệt xem xét các kim loại và hóa chất liên quan đến quy trình sản xuất.
Lưu lượng xả thải: Lưu lượng có thể ảnh hưởng đến giới hạn áp dụng hoặc yêu cầu quản lý theo quy chuẩn tương ứng. Vì vậy, cần xác định đúng lưu lượng thiết kế và lưu lượng xả thực tế.
Nguồn tiếp nhận nước thải: Điều kiện áp dụng có thể khác nhau tùy nguồn tiếp nhận và phân loại được quy định trong quy chuẩn. Không nên tự lựa chọn mức giới hạn khi chưa đối chiếu đầy đủ hồ sơ và quy định liên quan.
Giấy phép môi trường và hồ sơ pháp lý: Đây là căn cứ quan trọng để xác định yêu cầu cụ thể đối với cơ sở, bao gồm chỉ tiêu cần theo dõi, phương thức quan trắc và yêu cầu truyền dữ liệu nếu thuộc đối tượng áp dụng.
Mục tiêu quan trắc: Nếu doanh nghiệp cần kiểm soát vận hành hệ thống xử lý, danh mục theo dõi nội bộ có thể rộng hơn các thông số phải quan trắc tự động theo quy định. Hai mục tiêu này cần được phân biệt rõ khi thiết kế hệ thống.
Câu hỏi thường gặp về chỉ tiêu quan trắc nước thải theo quy định
Các chỉ tiêu quan trắc nước thải cơ bản gồm những gì?
Các chỉ tiêu thường gặp gồm pH, nhiệt độ, TSS, COD, BOD₅, amoni, Tổng Nitơ, Tổng Phốt pho và các thông số khác tùy nguồn thải. Danh mục áp dụng thực tế cần căn cứ quy chuẩn tương ứng và hồ sơ môi trường của cơ sở.
Có phải tất cả hệ thống quan trắc nước thải tự động đều đo COD, TSS và amoni không?
Không nên mặc định như vậy. Các thông số phải đo phụ thuộc vào quy định kỹ thuật áp dụng, đối tượng quan trắc và yêu cầu cụ thể đối với cơ sở. Doanh nghiệp cần xác minh danh mục bắt buộc trước khi lựa chọn thiết bị.
QCVN 40:2025/BTNMT áp dụng cho loại nước thải nào?
Quy chuẩn này áp dụng cho nước thải công nghiệp khi xả vào nguồn nước tiếp nhận, trong phạm vi và điều kiện quy định. Nước thải sinh hoạt và nước thải chăn nuôi có quy chuẩn riêng cần được xem xét.
Có thể dùng một bộ chỉ tiêu cho mọi ngành sản xuất không?
Không. Đặc điểm ô nhiễm của từng ngành có thể khác nhau đáng kể. Cần đối chiếu loại hình sản xuất, các công đoạn phát sinh nước thải và thông số đặc trưng theo quy chuẩn.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước khi lắp đặt trạm quan trắc nước thải tự động?
Nên chuẩn bị thông tin về lưu lượng, sơ đồ hệ thống xử lý, vị trí xả thải, giấy phép môi trường, danh mục thông số cần theo dõi và yêu cầu truyền dữ liệu. Đây là cơ sở để tư vấn phương án thiết bị và thiết kế phù hợp.
Việt ECO – Đơn vị tư vấn và cung cấp giải pháp quan trắc nước thải tự động uy tín
Việt ECO là đơn vị cung cấp giải pháp quan trắc nước thải tự động, liên tục theo cấu hình phù hợp với đặc điểm nguồn thải và nhu cầu quản lý của từng cơ sở. Thay vì lựa chọn thiết bị theo một cấu hình cố định, hệ thống có thể được xây dựng dựa trên các thông số cần theo dõi, phương pháp đo và điều kiện lắp đặt thực tế.
Quy trình lựa chọn nên bắt đầu từ khảo sát nguồn thải và xác định yêu cầu quan trắc, sau đó mới lựa chọn thiết bị và phương án kết nối. Cách tiếp cận này giúp hạn chế tình trạng thiếu thông số, lựa chọn thiết bị không phù hợp hoặc đầu tư vượt quá nhu cầu.
Với doanh nghiệp đang có nhu cầu lắp đặt mới, nâng cấp hoặc cải tạo hệ thống quan trắc nước thải tự động, Việt ECO có thể hỗ trợ tư vấn cấu hình dựa trên đặc điểm nguồn thải, yêu cầu kỹ thuật và hồ sơ pháp lý của từng cơ sở.
Tạm kết
Các chỉ tiêu quan trắc nước thải theo quy định không phải là một danh sách cố định áp dụng cho mọi doanh nghiệp. Một số thông số thường gặp gồm pH, nhiệt độ, TSS, BOD₅, COD/TOC, Nitơ, Phốt pho, Amoni, Coliform, kim loại và các chất ô nhiễm đặc thù. Việt ECO tự hào là đơn vị uy tín hàng đầu trong lĩnh vực phân phối thiết bị và tích hợp hệ thống quan trắc môi trường tại Việt Nam. Chúng tôi mang đến cho doanh nghiệp giải pháp trạm quan trắc nước thải tự động trọn gói – đạt chuẩn 100% quy định pháp luật.
Nếu quý khách hàng có nhu cầu tham khảo và sử dụng dịch vụ của Việt ECO, xin vui lòng gọi đến số hotline: 0388 635 966 để được đội ngũ chuyên gia tư vấn, hỗ trợ khảo sát miễn phí nhé!
Tham khảo: Quan trắc nước thải tự động là gì?
Tham khảo: Quan trắc nước ngầm tự động cần đo gì?
Thông tin liên hệ:
Công ty Cổ phần Việt ECO
Địa chỉ: Số 156 Trần Duy Hưng, Phường Yên Hòa, Hà Nội
Hotline: 0388 635 966
Email: Tuvanmoitruong@vietecojsc.com
Website: https://enviveco.com/
