Theo quy chuẩn QCVN 19:2024/BTNMT chính thức có hiệu lực từ 01/07/2025 thì các cơ sở sản xuất công nghiệp có phát sinh khí thải bắt buộc phải triển khai hệ thống quan trắc khí thải hoạt động 24/7. Nếu doanh nghiệp của bạn đang quan tâm đến việc lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải, hãy tham khảo bài viết dưới đây của Việt ECO để biết hệ thống CEMS hoạt động như thế nào nhé!
Hệ thống CEMS là gì?
CEMS là từ viết tắt của Continuous Emissions Monitoring System dịch ra tiếng Việt có nghĩa là hệ thống giám sát khí thải liên tục. Hệ thống này được thiết kế để đo lường, thu thập và báo cáo dữ liệu về lượng khí thải phát ra từ các nguồn cố định như: nhà máy, xưởng sản xuất hay khu công nghiệp.
Hệ thống CEMS là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý có thể giám sát được tình trạng ô nhiễm phát thải từ đó đưa ra các biện pháp kiểm soát phù hợp. Trong bối cảnh môi trường không khí ngày càng ô nhiễm nghiêm trọng như hiện nay, việc lắp đặt CEMS đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Để đảm bảo toàn bộ quá trình giám sát diễn ra liên tục, tự động và đạt độ chính xác cao, hệ thống CEMS được cấu thành từ các bộ phận chính sau:
- Hệ thống đầu dò/lấy mẫu: Thu thập mẫu từ nguồn phát thải bên trong ống khói.
- Hệ thống xử lý mẫu: Chịu trách nhiệm làm sạch, làm khô hoặc điều hòa mẫu khí trước khi phân tích.
- Máy đo nồng độ bụi: Dùng để đo nồng độ bụi lơ lửng trong khí thải.
- Máy đo lưu lượng khí thải: Xác định tốc độ/lưu lượng của dòng khí phát thải.
- Máy phân tích các thành phần khí: Dùng để phân tích các nồng độ các chất cần quan trắc ở dạng khí: NOx, SO2, CO2, CO, O2, HF, HCL, NH3…
- Máy đo nhiệt độ, áp suất: Bổ sung dữ liệu phụ trợ phục vụ đánh giá chất lượng khí.
- Bộ data logger: Thu thập, xử lý toán học và lưu trữ dữ liệu
- Hệ thống truyền dẫn dữ liệu: Gửi dữ liệu từ trạm quan trắc về máy chủ nội bộ hoặc cơ quan quản lý qua các giao thức như: Modbus, FTP, TCP/IP…
Hệ thống CEMS hoạt động như thế nào?
Quy trình vận hành của hệ thống quan trắc khí thải tự động CEMS sẽ đi theo chu trình khép kín như sau:
Nguồn khí thải → Lấy mẫu → Xử lý mẫu → Phân tích → Đo các thông số dòng khí → Thu thập dữ liệu → Lưu trữ → Truyền dữ liệu
Dưới đây là quy trình vận hành của hệ thống quan trắc khí thải được tóm tắt qua từng bước chi tiết:
Bước 1: Thu thập mẫu khí thải
Đầu dò lấy mẫu sẽ được lắp đặt tại vị trí ống khói. Mẫu khí thải sẽ được đưa vào hệ thống để đo, Yêu cầu về vị trí lấy mẫu như sau: đoạn ống phải thẳng, xa vị trí dòng xoáy và không ảnh hưởng trực tiếp đến tính đại diện của mẫu thu được cho toàn bộ nguồn phát thải.
Bước 2: Xử lý và điều hòa mẫu
Mẫu khí sau khi đã được hút ra ngoài sẽ đến bước xử lý nhằm loại bỏ các thành phần có thể ảnh hưởng đến phép đo như: bụi mịn hay hơi nước ngưng tụ, kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm. Quá trình điều hòa sẽ giúp đưa mẫu khí về điều kiện tiêu chuẩn phù hợp với máy phân tích analyzer.
Bước 3: Phân tích nồng độ các chất ô nhiễm
Mẫu khí sau khi được làm sạch sẽ được đưa tới máy phân tích để đo nồng độ các chất ô nhiễm. Thiết bị sẽ sử dụng nguyên lý đo phù hợp với từng thông số không khí như: NDIR hay UV-DOAS hoặc điện hóa. Kết quả đo đạc sẽ chuyển đổi thành dữ liệu điện tử tương ứng.
Bước 4: Đo đạc các thông số của dòng khí
Hệ thống CEMS không chỉ đo nồng độ các chất ô nhiễm mà tùy theo yêu cấu hình và yêu cầu áp dụng. Hệ thống có thể thu thập các thông số khác của dòng khí bao gồm: nồng độ bụi mịn, lưu lượng không khí, nhiệt độ, áp suất, độ ẩm và nồng độ O2 tham chiếu.
Bước 5: Thu thập và xử lý dữ liệu
Tiến hiệu từ các thiết bị đo sẽ được hệ thống Datalogger thu thập, xử lý toán học, quy đổi nồng độ thực tế sang nồng độ chuẩn để tham chiếu. Sau đó, dữ liệu này sẽ được lưu trữ trong bộ nhớ của hệ thống.
Bước 6: Hiển thị kết quả quan trắc và cảnh báo
Kết quả quan trắc sẽ hiển thị trực tiếp trên phần mềm hoặc trên giao diện giám sát tại trung tâm điều khiển để giúp người vận hành có thể dễ dàng theo dõi. Hệ thống sẽ thiết lập các mức độ cảnh báo khi dữ liệu phát thải bất thường hoặc vượt ngưỡng quy định.
Bước 7: Truyền dẫn dữ liệu
Các dữ liệu sẽ được truyền dẫn tự động từ hệ thống quan trắc tại nhà máy đến nền tảng/hệ thống tiếp nhận của cơ quan quản lý môi trường theo đúng yêu cầu áp dụng. Đây chính là mắt xích quan trọng để dữ liệu quan trắc có thể phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý môi trường.
Những yếu tố ảnh hưởng đến độ chính xác của CEMS
Độ chính xác của CEMS không chỉ phụ thuộc vào máy móc hay trang thiết bị được sử dụng mà còn bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố dưới đây:
- Vị trí lấy mẫu: Vị trí không phù hợp có thể khiến mẫu không đại diện cho dòng khí.
- Khả năng điều hòa mẫu: Bụi, hơi nước và điều kiện nhiệt độ có thể ảnh hưởng đến quá trình phân tích nếu không được kiểm soát phù hợp.
- Hiệu chuẩn và kiểm tra thiết bị: Analyzer và các thiết bị đo cần được kiểm tra, hiệu chuẩn hoặc kiểm định theo yêu cầu kỹ thuật và quy định áp dụng.
- Hệ thống thu thập dữ liệu: Thiết bị đo chính xác nhưng dữ liệu bị mất, sai lệch hoặc truyền không ổn định vẫn ảnh hưởng đến chất lượng giám sát.
Do đó, các bạn cần đánh giá CEMS như một hệ thống đo lường tổng thể, thay vì chỉ lựa chọn thiết bị theo độ chính xác được công bố.
Việt ECO – Tư vấn thiết kế và vận hành hệ thống quan trắc khí thải tự động (CEMS)
Với nhiều năm kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực quan trắc môi trường, Việt ECO là một trong những đơn vị cung cấp dịch vụ tư vấn thiết kế và vận hành hệ thống thống CEMS uy tín tại Việt Nam hiện nay. Chúng tôi cam kết sẽ tư vấn cho khách hàng giải pháp quan trắc không khí phù hợp với đặc điểm nguồn thải và yêu cầu thực tế của khách hàng.
Việt ECO sẽ luôn đồng hành cùng khách hàng trong các tất cả các công đoạn từ khảo sát nguồn phát thải, tư vấn cấu hình, thiết kế và lắp đặt hệ thống. Trong quá trình sử dụng nếu có bất cứ vấn đề gì phát sinh sẽ được hỗ trợ xử lý nhanh chóng.
Lời kết
Trên đây, chúng tôi đã giúp các bạn tìm hiểu hệ thống CEMS hoạt động như thế nào. Nếu doanh nghiệp của bạn đang muốn lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải tự động, hãy gọi điện cho Việt ECO qua số hotline: 0388 635 966. Đội ngũ tư vấn viên của công ty luôn sẵn sàng phục vụ khách hàng 24/7.
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
Công ty cổ phần Việt ECO
Địa chỉ: Số 156 Trần Duy Hưng, Phường Yên Hòa, Hà Nội
Hotline: 0388 635 966
Email: Tuvanmoitruong@vietecojsc.com
Website: https://enviveco.com/
